Madonna dołączyła do Julii Roberts, Anne Hathaway, Cate Blanchett i innych gwiazd, które sprzeciwiają się wykorzystywaniu dorobku artystów do trenowania modeli sztucznej inteligencji bez odpowiedniej zgody i wynagrodzenia. To nie jest jedynie kolejny hollywoodzki protest. W tle toczy się ważna batalia o przyszłość praw autorskich i o to, kto będzie czerpał korzyści z ludzkiej kreatywności w erze sztucznej inteligencji.
30 października 2026 roku świat obiegła wiadomość o inicjatywie, w którą zaangażowały się znane osobistości ze świata filmu, muzyki i rozrywki. Madonna znalazła się w gronie artystek i artystów popierających działania na rzecz ochrony twórców przed nieuprawnionym wykorzystywaniem ich własności intelektualnej przez firmy rozwijające sztuczną inteligencję.
Wśród nazwisk wspierających inicjatywę znalazły się również Julia Roberts, Anne Hathaway, Cate Blanchett, Helen Mirren, Bette Midler i Emma Thompson.
Za działaniami stoi między innymi Human Consent Foundation, fundacja współzałożona przez Cate Blanchett. Organizacja zwraca uwagę na problem wykorzystywania ludzkiej twórczości, wizerunku i innych elementów tożsamości w rozwoju technologii AI bez odpowiedniej kontroli ze strony ich właścicieli. Ale dlaczego w ogóle artyści protestują?
Wyobraźmy sobie, że muzyk przez kilkadziesiąt lat buduje własny styl, nagrywa albumy, komponuje, eksperymentuje z brzmieniem i tworzy rozpoznawalny artystyczny język. Jego utwory trafiają do milionów ludzi, stając się częścią kultury i historii muzyki.
Teraz wyobraźmy sobie, że firma technologiczna wykorzystuje ogromną bazę takich nagrań do trenowania modelu sztucznej inteligencji. Model uczy się na podstawie istniejącej twórczości, a następnie może generować nowe utwory, naśladując charakterystyczne cechy muzyki, która posłużyła do jego szkolenia. I właśnie tutaj pojawia się zasadniczy problem.
Artyści nie protestują przeciwko samemu istnieniu sztucznej inteligencji ani koniecznie przeciwko wykorzystywaniu jej w procesie twórczym. Sprzeciwiają się sytuacji, w której ich wieloletnia praca staje się bezpłatnym materiałem do budowania komercyjnych produktów, bez ich wiedzy, zgody i udziału w zyskach.
W centrum protestu znajdują się trzy podstawowe kwestie:
- Zgoda: twórca powinien mieć prawo zdecydować, czy jego utwory mogą być wykorzystywane do trenowania modeli AI.
- Wynagrodzenie: jeżeli jego twórczość pomaga rozwijać komercyjną technologię, powinien istnieć sprawiedliwy system licencjonowania i wynagradzania.
- Kontrola nad własnym dorobkiem: firmy technologiczne nie powinny automatycznie uznawać, że dostępność utworów w internecie oznacza zgodę na ich dowolne wykorzystanie.
To kwestia nie tylko pieniędzy, ale również szacunku dla pracy twórczej i prawa artystów do decydowania o własnym dorobku.
W tle toczy się jednak wielki spór: OpenAI i Microsoft kontra „The New York Times”. Inicjatywa gwiazd jest związana z jednym z najważniejszych sporów prawnych dotyczących sztucznej inteligencji. Chodzi o postępowanie wytoczone przez „The New York Times” przeciwko OpenAI i Microsoftowi.
Gazeta zarzuca firmom wykorzystywanie jej artykułów bez odpowiedniej zgody do trenowania systemów AI. Spór dotyczy między innymi tego, czy takie wykorzystanie chronionych prawem autorskim materiałów można uznać za tzw. fair use, czyli dozwolony użytek w rozumieniu amerykańskiego prawa.
Firmy technologiczne bronią możliwości wykorzystywania materiałów do trenowania AI, natomiast przedstawiciele branż kreatywnych wskazują, że nie można budować nowych, dochodowych technologii kosztem twórców, którzy stworzyli wykorzystywane materiały.

30 października do sądu trafiło pismo typu amicus curiae, wspierające argumentację na rzecz ochrony praw twórców i możliwości licencjonowania ich dzieł. Nie jest to nowy pozew złożony przez Madonnę i pozostałe gwiazdy, lecz stanowisko przedstawione sądowi przez organizacje i środowiska wspierające artystów, które Królowa Popu poparła.
Madonna od początku swojej kariery była artystką, która nie tylko tworzyła muzykę, ale również konsekwentnie budowała własną wizję artystyczną, kontrolowała swój wizerunek i walczyła o niezależność twórczą.
Jej kariera jest przykładem tego, jak ogromną wartość ma indywidualny styl, kreatywność i wieloletnia praca nad własnym dorobkiem. W przypadku takiej artystki muzyka nie jest jedynie zbiorem plików dźwiękowych. To dziesiątki lat eksperymentów, decyzji artystycznych, doświadczeń i wpływu na kolejne pokolenia twórców.
Dlatego sprzeciw wobec wykorzystywania dorobku artystów bez ich zgody dotyczy również fundamentalnego pytania o przyszłość muzyki: czy rozwój technologii powinien odbywać się z poszanowaniem praw ludzi, których kreatywność stanowi jego podstawę?
Podkreślmy wyraźnie – nie chodzi o zatrzymanie postępu. Chodzi o to, by postęp nie oznaczał pozbawienia twórców kontroli nad tym, co stworzyli. Madonna i pozostałe gwiazdy przypominają, że sztuczna inteligencja może generować treści, ale nie powinna rozwijać się w świecie, w którym prawa i praca prawdziwych artystów przestają mieć znaczenie, bo za każdym utworem, obrazem, tekstem czy filmem stoi człowiek. I to jego praca zasługuje na uznanie, ochronę i sprawiedliwe traktowanie.
Dodaj komentarz
Musisz się zalogować, aby móc dodać komentarz.